Văn bản hợp nhất 03/VBHN-BYT hợp nhất Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế

Download file

Văn bản số 3/VBHN-BYT ban hành ngày 13/01/2026 là văn bản hợp nhất các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế - đây là công cụ pháp lý quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình chế tài, đảm bảo tính nghiêm minh trong quản trị nhà nước đối với các hoạt động y tế. Tóm tắt các nội dung cốt lõi của văn bản dưới góc độ khoa học pháp lý và quản lý y tế bao gồm

1. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Văn bản xác định rõ phạm vi bao quát toàn diện các phân ngành của hệ thống y tế, bao gồm:

- Y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS.

- Khám bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng.

- Dược, mỹ phẩm và trang thiết bị y tế.

- Bảo hiểm y tế và dân số.

Đối tượng áp dụng bao gồm cả cá nhân và tổ chức trong và ngoài nước có hành vi vi phạm hành chính trên lãnh thổ Việt Nam. Điểm mấu chốt trong văn bản hợp nhất này là việc phân định rõ mức phạt tiền đối với cá nhân so với tổ chức (thường mức phạt đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân cho cùng một hành vi).

2. Hình thức xử phạt và Biện pháp khắc phục hậu quả

Về mặt lý luận, văn bản chia hệ thống chế tài thành hai nhóm:

- Hình thức xử phạt chính: Phạt cảnh cáo và phạt tiền. Mức phạt tiền được thiết kế lũy tiến dựa trên tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi đối với sức khỏe cộng đồng.

- Hình thức xử phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn; đình chỉ hoạt động có thời hạn; và tịch quản tang vật, phương tiện vi phạm.

- Biện pháp khắc phục hậu quả: Đây là nội dung mang tính nhân văn và thực tiễn cao, buộc chủ thể vi phạm phải hoàn trả trạng thái ban đầu, như: Buộc tiêu hủy sản phẩm không đạt chất lượng; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp; buộc thu hồi sản phẩm; hoặc buộc cải chính thông tin sai lệch.

3. Các nhóm hành vi vi phạm điển hình

Văn bản pháp lý này hệ thống hóa các vi phạm thành những chương mục chuyên biệt:

- Lĩnh vực Dược và Trang thiết bị y tế: Tập trung xử phạt các hành vi sản xuất, kinh doanh thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng; vi phạm quy định về ghi nhãn, quảng cáo và quản lý giá thuốc. Đặc biệt nghiêm trị việc kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ.

- Lĩnh vực Khám bệnh, chữa bệnh: Chế tài các hành vi hành nghề không có chứng chỉ hoặc quá phạm vi chuyên môn; vi phạm quy chế chuyên môn kỹ thuật dẫn đến tai biến y khoa; và các hành vi thiếu trách nhiệm trong chăm sóc người bệnh.

- Y tế dự phòng và Phòng, chống dịch bệnh: Quy định nghiêm khắc về việc không chấp hành các biện pháp cách ly, kiểm dịch y tế và vi phạm quy định về tiêm chủng.

4. Thẩm quyền và Thủ tục xử phạt

Văn bản hợp nhất làm rõ thẩm quyền xử phạt của nhiều lực lượng chức năng nhằm tránh sự chồng chéo:

- Thanh tra y tế các cấp.

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp.

- Lực lượng Công an nhân dân, Quản lý thị trường, và Biên phòng (trong phạm vi lĩnh vực quản lý liên quan).

Quy trình xử phạt được yêu cầu phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật Xử lý vi phạm hành chính, đảm bảo quyền tự bào chữa và tính minh bạch trong việc lập biên bản, ra quyết định xử phạt.

5. Ý nghĩa quản trị và tầm ảnh hưởng

Việc ban hành Văn bản số 3/VBHN-BYT vào đầu năm 2026 cho thấy nỗ lực của Bộ Y tế trong việc:

- Hệ thống hóa pháp luật: Giúp các cơ sở y tế và doanh nghiệp dược dễ dàng tra cứu, từ đó tự giác tuân thủ pháp luật (Compliance).

- Răn đe và Ngăn ngừa: Việc tăng cường mức phạt đối với các hành vi xâm phạm sức khỏe cộng đồng giúp thanh lọc thị trường y tế.

- Bảo vệ người tiêu dùng: Đảm bảo quyền lợi của người bệnh được sử dụng dịch vụ và sản phẩm y tế đạt chuẩn.