Quy định số 22-QĐ/TW ban hành ngày 28/7/2021, là văn bản quan trọng của Ban
Chấp hành Trung ương Đảng, thay thế Quy định 30-QĐ/TW trước đây. Quy định này
đóng vai trò "xương sống" cho công tác giữ gìn kỷ cương, kỷ luật của
Đảng. Dưới đây là tóm tắt các nội dung cốt lõi nhất mà mỗi cấp ủy và đảng
viên cần nắm vững:
1. Nguyên tắc cơ bản trong Kiểm tra, Giám sát (KTGS)
- Chủ động và phòng ngừa: KTGS phải được tiến hành công khai, dân chủ, khách quan,
thận trọng và chặt chẽ. Lấy xây là chính, phòng ngừa là trọng tâm.
- Không có "vùng cấm": Mọi tổ chức đảng và đảng viên đều
bình đẳng trước kỷ luật Đảng và phải chịu sự KTGS.
- Cấp ủy lãnh đạo trực tiếp: Ủy ban Kiểm tra (UBKT) các cấp thực
hiện nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng và chịu sự lãnh đạo của cấp ủy
cùng cấp.
2. Sự khác biệt giữa Kiểm tra và Giám sát
Quy định làm rõ ranh giới giữa hai khái niệm này:
- Kiểm tra: Là việc xem xét, đánh giá, kết luận việc chấp hành Cương
lĩnh, Điều lệ, nghị quyết, quy định của Đảng. Kiểm tra có thể dẫn đến việc thi
hành kỷ luật.
- Giám sát: Là việc theo dõi, quan sát, xem xét, đánh giá hoạt động
nhằm kịp thời nhắc nhở, uốn nắn, ngăn chặn khuyết điểm, vi phạm từ khi mới manh
nha. Giám sát không dẫn đến thi hành kỷ luật (nhưng qua giám sát nếu thấy có dấu
hiệu vi phạm thì phải chuyển sang kiểm tra).
3. Đối tượng và Nội dung Kiểm tra, Giám sát
- Đối tượng: Tất cả các cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên (kể cả đảng
viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý).
- Nội dung:
+ Thực hiện Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, Nghị quyết, Chỉ thị.
+ Giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống; thực hiện "Những
điều đảng viên không được làm".
+ Việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, đoàn kết nội
bộ.
+ Việc thực hiện các chức trách, nhiệm vụ được giao.
4. Thẩm quyền thi hành Kỷ luật Đảng
Quy định rõ 04 hình thức kỷ luật:
- Đảng viên chính thức: Khiển trách, Cảnh cáo, Cách chức, Khai trừ.
- Đảng viên dự bị: Khiển trách, Cảnh cáo.
- Tổ chức đảng: Khiển trách, Cảnh cáo, Giải tán.
Lưu ý quan trọng: Kỷ luật Đảng không thay thế kỷ luật hành chính hay kỷ luật
đoàn thể và ngược lại. Nếu đảng viên bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì phải bị
đình chỉ sinh hoạt đảng và xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.
5. Những điểm mới nổi bật của Quy định 22
- Mở rộng thẩm quyền của UBKT: UBKT được quyền kiểm tra khi có dấu
hiệu vi phạm đối với cả cán bộ thuộc diện cấp ủy cùng cấp quản lý.
- Công khai kết luận: Khuyến khích việc công khai kết quả KTGS trên các phương
tiện thông tin đại chúng để nhân dân giám sát.
- Trách nhiệm người đứng đầu: Nếu tổ chức đảng vi phạm, người đứng
đầu phải chịu trách nhiệm liên đới tùy theo mức độ liên quan.
Để thực hiện tốt Quy định 22, Chi bộ cần:
- Xây dựng Kế hoạch KTGS năm rõ ràng (ai kiểm tra ai, thời điểm nào).
- Lưu trữ hồ sơ KTGS đầy đủ, khoa học.
- Kết hợp chặt chẽ giữa KTGS của Đảng với sự giám sát của quần chúng và các
đoàn thể (Công đoàn, Đoàn Thanh niên).