Sau hơn một thập kỷ miệt mài đèn sách tại "trái tim của Châu Âu", TS. DS. Phạm Lê Khánh Hà đã quyết định khép lại hành trình 13 năm tại Hungary để trở về Việt Nam, bắt đầu sứ mệnh mới tại Bộ môn Dược lý - Dược lâm sàng, Khoa Dược, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch (PNTU). Cuộc trò chuyện hôm nay sẽ mở ra cánh cửa nhìn vào cuộc sống của một nhà khoa học trẻ, từ những ngày đầu bỡ ngỡ ở Debrecen (Hungary) đến những trăn trở khi hòa nhập vào môi trường làm việc mới tại quê hương.
PHẦN 1. HUNGARY 13 NĂM VÀ MỘT TÌNH YÊU VỚI NGÀNH DƯỢC
Sinh viên (SV): Xin chào Cô TS. Khánh Hà, được biết Cô đã dành tận 13 năm - cả thanh xuân của mình tại Hungary. Nhìn lại quãng thời gian từ một cô sinh viên Đại học đến khi cầm tấm bằng Tiến sĩ ngành Dược, cảm xúc của Cô lúc này như thế nào?
TS. DS. Phạm Lê Khánh Hà: (Cười) Khi nhìn lại, 13 năm tựa như một giấc mợ rực rỡ nhưng cũng đầy thử thách. Mình sang Hungary học Đại học và may mắn được nhận Học bổng Hiệp định giữa hai Chính phủ. Lúc đó, Hungary vẫn là một điểm đến khá lạ lẫm với nhiều người Việt so với Anh hay Mỹ. Nhưng với ngành Dược, đây là "cái nôi" của những tập đoàn dược phẩm hàng đầu thế giới như Richter Gedeon hay Egis.
Hành trình của mình đi từ những khái niệm cơ bản về Dược học ở bậc Đại học, qua những đêm dài trực lab nghiên cứu chuyên sâu và cuối cùng là bảo vệ luận án Tiến sĩ. 13 năm không chỉ cho mình kiến thức chuyên môn, mà còn dạy mình cách tư duy độc lập và sự kiên định của một người làm khoa học. Hungary đã trở thành quê hương thứ hai, nơi định hình nên con người mình ngày hôm nay.
SV: Người ta thường nói chương trình đào tạo Y Dược tại Hungary rất "khắc nghiệt". Cô đã vượt qua những rào cản về ngôn ngữ và văn hóa như thế nào để hoàn thành xuất sắc chặng đường dài như vậy?
TS. Hà: Suốt 13 năm gắn bó từ Đại học lên đến Tiến sĩ, mình đã chứng kiến rất nhiều bạn bè phải dừng bước nên sự “khắc nghiệt” ở đây là có thật. Những năm đầu tiên mình gần như “khủng hoảng” khi bắt đầu cuộc sống ở một đất nước hoàn toàn xa lạ. Để trụ lại được, mình phải ép bản thân vào kỷ luật thép, nhưng áp lực không chỉ nằm ở bài vở trên trường mà còn ở khác biệt văn hóa, rào cản ngôn ngữ ở nơi đất khách. Bên cạnh lịch học dày đặc ở trường, mình phải dành thêm nhiều thời gian với tiếng Hungary - một trong những ngôn ngữ khó nhất thế giới. Ban đầu thực sự rất nản, nhưng sự nỗ lực không ngừng và tư duy không được bỏ cuộc là chìa khóa duy nhất để mình có thể thích ứng, hòa nhập với cuộc sống và việc học tập nơi đây. Chính nỗ lực học tiếng đã giúp mình xóa bỏ khoảng cách và nhận được rất nhiều sự hỗ trợ quý báu từ thầy cô, bạn bè bản xứ. Về văn hóa, người Hungary rất thẳng thắn và coi trọng tính kỷ luật trong nghiên cứu. Mình đã học cách thích nghi bằng việc chủ động giao lưu, tham gia vào các hoạt động nghiên cứu ở trường. Chính sự đa dạng văn hóa tại Debrecen đã giúp mình mở rộng tầm nhìn rất nhiều. Nhìn lại chặng đường dài đằng đẵng ấy, chính những khó khăn đó đã mình luyện nên bản lĩnh và sự kiên trì của mình ngày hôm nay.
PHẦN 2: NGHIÊN CỨU DƯỢC HỌC - KHI KHOA HỌC GẶP GỠ LÂM SÀNG
PV: Chuyên ngành của Cô là Khoa học dược phẩm bào chế. Tại sao Cô lại chọn hướng đi này và những công trình nghiên cứu của Cô tại Hungary tập trung vào vấn đề gì?
TS. DS. Phạm Lê Khánh Hà: Mình luôn bị thu hút bởi cách thức bào chế và cơ chế tác động của thuốc - tại sao một phân tử nhỏ bé lại có thể xoay chuyển cả một hệ thống sinh học phức tạp? Trong quá trình làm Tiến sĩ, mình tập trung nghiên cứu vào việc nâng cao sinh khả dụng của thuốc nhằm tối ưu hóa tác dụng của thuốc trên cơ thể người.
Tại Hungary, mình may mắn được làm việc trong những phòng Lab hiện đại, nơi mà ranh giới giữa nghiên cứu cơ bản và thực hành lâm sàng rất mỏng. Chúng mình không nghiên cứu để “bỏ ngăn kéo”, mà luôn đặt câu hỏi: “Kết quả này sẽ giúp gì cho bác sĩ và người bệnh tại giường bệnh?”. Tư duy này chính là điều mình trân trọng nhất và muốn mang về Việt Nam.
PHẦN 3. TRỞ VỀ VÀ NHỮNG "CÚ SỐC" HÒA NHẬP NGƯỢC
SV: Tháng 9/2025, Cô chính thức gia nhập Khoa Dược - PNTU. Sau 13 năm ở Châu Âu, việc trở về và hòa nhập vào môi trường làm việc tại Việt Nam chắc hẳn không hề dễ dàng?
TS. Phạm Lê Khánh Hà: Đúng là có những "cú sốc văn hóa ngược". Sau 13 năm quen với sự yên tĩnh và nhịp sống của Châu Âu, mình phải làm quen lại với sự sôi động, đôi khi là hối hả của TP.HCM. Trong công việc, khó khăn lớn nhất là sự khác biệt về hệ thống vận hành hành chính và cơ sở vật chất. Ở Hungary, mọi thứ đã vào guồng quay có sẵn. Tại Việt Nam, đặc biệt là trong môi trường sư phạm y khoa, mình phải học cách cân bằng giữa việc giảng dạy, làm hồ sơ sổ sách và tìm kiếm nguồn lực cho nghiên cứu.
Tuy nhiên, mình cảm thấy mình rất may mắn khi được tiếp nhận vào Bộ môn Dược lý - Dược lâm sàng tại PNTU. Các đồng nghiệp ở đây rất năng động và trẻ trung. Sự hỗ trợ từ lãnh đạo Khoa và Nhà trường đã giúp mình rút ngắn khoảng cách bỡ ngỡ ban đầu. Mình đang học cách “nhập gia tùy tục”, giữ lại cái tinh tế, quy chuẩn của Châu Âu nhưng vận dụng linh hoạt vào thực tế Việt Nam.
SV: Cô đánh giá thế nào về sinh viên Dược PNTU và kỳ vọng của Cô khi đứng trên bục giảng là gì?
TS. Hà: Sinh viên PNTU rất thông minh và đặc biệt là cực kỳ nhạy bén với thực tế. Các em có một lợi thế lớn là được học trong môi trường “Trường - Viện” khoa học và chuyên nghiệp.
Kỳ vọng của mình không chỉ là truyền đạt kiến thức Dược lý thuần túy. Mình muốn khơi gợi cho các em khả năng phản biện. Mình thường nói với sinh viên: “Đừng tin hoàn toàn vào sách giáo khoa, hãy nhìn vào bằng chứng lâm sàng”. Mình hy vọng sẽ là cầu nối giúp các em tiếp cận với các xu hướng Dược học quốc tế, khuyến khích các em tự tin đọc tài liệu nước ngoài và tham gia vào các sân chơi khoa học toàn cầu.
PHẦN 4. TẦM NHÌN VÀ SỨ MỆNH TẠI BỘ MÔN DƯỢC LÝ - DƯỢC LÂM SÀNG
SV: Với vai trò là một Giảng viên - Tiến sĩ mới trở về, Cô có dự định gì để đóng góp cho sự phát triển của Bộ môn và Khoa Dược PNTU trong thời gian tới?
TS. Hà: Dự định thì rất nhiều! (Cười). Trước mắt, mình đang tập trung hoàn thiện các bài giảng theo hướng đổi mới, cố gắng tích hợp nhiều ca lâm sàng thực tế để sinh viên không cảm thấy Dược lý là một môn học "ám ảnh".
Về lâu dài, mình mong muốn thiết lập các nhóm nghiên cứu trẻ tại Khoa, kết nối lại với các giáo sư tại Hungary và Châu Âu để thực hiện các dự án nghiên cứu song phương. Mình tin rằng với tiềm năng của PNTU và hệ thống bệnh viện thực hành phong phú tại TP.HCM, chúng ta hoàn toàn có thể có những công bố quốc tế chất lượng cao.
Mình cũng ấp ủ việc tổ chức các buổi tọa đàm bằng tiếng Anh cho sinh viên chuyên ngành Dược, giúp các em xóa bỏ rào cản ngôn ngữ - điều mà bản thân mình đã từng trăn trở suốt những năm tháng ở nước bạn.
PHẦN 5. LỜI NHẮN NHỦ ĐẾN THẾ HỆ TRẺ
SV: Một câu hỏi cuối cùng, Cô có lời khuyên nào dành cho các bạn sinh viên Dược đang nuôi ước mơ du học hoặc theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học?
TS. Hà: Đừng sợ hãi sự khác biệt. Du học không chỉ là lấy một tấm bằng, mà là một cuộc dấn thân để thay đổi tư duy. Nếu có cơ hội, hãy cứ đi, hãy cứ thử thách mình ở những môi trường khắc nghiệt nhất.
Riêng với ngành Dược, hãy luôn giữ cho mình một trái tim nóng và một cái đầu lạnh. Khoa học cần sự chính xác tuyệt đối, nhưng mục đích sau cùng của chúng ta vẫn là vì sức khỏe con người. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, như việc đọc kỹ một tờ hướng dẫn sử dụng thuốc hay tìm hiểu sâu về một cơ chế ADR, đó chính là nền móng cho những công trình vĩ đại sau này.
SV: Cảm ơn Cô TS. DS. Phạm Lê Khánh Hà về cuộc trò chuyện đầy thú vị và truyền cảm hứng này. Chúc Cô sẽ có một hành trình rực rỡ và gặt hái nhiều thành công tại Khoa Dược - PNTU!
Dr. Pham Le Khanh Ha: 13 Years Like A Dream In Hungary And The Journey Back To "Plant The Seeds" At PNTU
After more than a decade of dedicated study in the "heart of Europe", Dr. Pham Le Khanh Ha decided to conclude her 13-year journey in Hungary to return to Vietnam. She has begun a new mission at the Department of Pharmacology - Clinical Pharmacy, Faculty of Pharmacy, Pham Ngoc Thach University of Medicine (PNTU). Today’s conversation opens a window into the life of a young scientist - from her initial days of bewilderment in Debrecen (Hungary) to her efforts to integrate into a new working environment in her homeland.
PART 1. HUNGARY - 13 YEARS AND A PASSION FOR PHARMACY
Student (ST): Hello, Dr. Khanh Ha. We know that you spent 13 years - your entire youth - in Hungary. Looking back on the journey from an undergraduate student to holding a Doctorate in Pharmacy, what are your feelings right now?
Dr. Pham Le Khanh Ha: (Smiling) Looking back, those 13 years feel like a brilliant yet challenging dream. I moved to Hungary for university after being fortunate enough to receive a government scholarship. At that time, Hungary was quite a mysterious destination for many Vietnamese compared to the UK or the US. However, in the pharmaceutical world, it is the "cradle" of global giants like Richter Gedeon and Egis.
My journey progressed from basic pharmaceutical concepts at the undergraduate level to long nights in the lab for specialized research, and finally, defending my PhD thesis. These 13 years gave me more than just expertise; they taught me independent thinking and the steadfastness of a scientist. Hungary became my second home - the place that shaped the person I am today.
ST: People often say the medical and pharmacy programs in Hungary are "brutal." How did you overcome language and cultural barriers to excel over such a long road?
Dr. Ha: Having been there from my Bachelor’s through my PhD, I witnessed many friends drop out, so the "brutality" is very real. During the first few years, I was in a state of "crisis" trying to start a life in a completely foreign country. To survive, I had to force myself into a "steel discipline." The pressure wasn't just academic; it was the cultural difference and the language barrier. Besides a dense school schedule, I had to spend extra time mastering Hungarian—one of the world's most difficult languages. At first, it was discouraging, but relentless effort and a "never give up" mindset were the only keys to adapting. Mastering the language eventually helped me close the gap and receive invaluable support from local professors and friends.
Regarding culture, Hungarians are very straightforward and value discipline in research. I adapted by proactively socializing and participating in research activities. The cultural diversity in Debrecen truly broadened my horizons. Looking back, those very hardships forged the resilience and perseverance I possess today.
PART 2. PHARMACEUTICAL RESEARCH - WHERE SCIENCE MEETS THE CLINIC
ST: Your specialization is in Pharmaceutical Formulation Science. Why did you choose this path, and what did your research in Hungary focus on?
Dr. Pham Le Khanh Ha: I have always been fascinated by formulation methods and the mechanisms of drug action - how a tiny molecule can pivot a complex biological system. During my PhD, I focused on enhancing drug bioavailability to optimize drug effects within the human body.
In Hungary, I was fortunate to work in modern labs where the boundary between basic research and clinical practice is very thin. We don't conduct research to "put it in a drawer"; we always ask: “How will this result help doctors and patients at the bedside?” This mindset is what I treasure most and want to bring back to Vietnam.
PART 3. THE RETURN AND THE "REVERSE CULTURE SHOCK"
ST: In September 2025, you officially joined the Faculty of Pharmacy at PNTU. After 13 years in Europe, was integrating into the Vietnamese working environment difficult?
Dr. Pham Le Khanh Ha: There was certainly some "reverse culture shock." After 13 years of being used to the quiet and steady pace of Europe, I had to get used to the vibrant, sometimes hectic energy of Ho Chi Minh City. Professionally, the biggest challenge was the difference in administrative systems and infrastructure. In Hungary, everything runs on an established "gear." In Vietnam, especially in a medical academic environment, I have to learn to balance teaching, paperwork, and seeking resources for research.
However, I feel very lucky to have joined the Department of Pharmacology & Clinical Pharmacy at PNTU. My colleagues here are incredibly dynamic and youthful. Support from the Faculty and University leadership has helped shorten my initial adjustment period. I am learning to "do as the locals do" - keeping the refinement and standards of Europe while applying them flexibly to the reality of Vietnam.
ST: How do you evaluate PNTU Pharmacy students, and what are your expectations when standing on the podium?
Dr. Ha: PNTU students are very intelligent and exceptionally sharp regarding practical reality. They have a major advantage in studying within a professional "School-Hospital" ecosystem.
My expectation is not just to transmit pure pharmacological knowledge. I want to spark their critical thinking. I often tell my students: “Don’t believe the textbooks entirely; look at the clinical evidence.” I hope to be the bridge that helps them access international pharmaceutical trends, encouraging them to confidently read foreign literature and participate in global scientific arenas.
PART 4. VISION AND MISSION AT THE DEPARTMENT
ST: As a recently returned Lecturer and Doctor, what are your plans to contribute to the development of the Department and PNTU Faculty of Pharmacy in the near future?
Dr. Ha: I have many plans! (Laughs). Currently, I am focusing on innovating my lectures, trying to integrate real-life clinical cases so that students don't find Pharmacology an "obsessive" or daunting subject.
In the long run, I want to establish young research groups within the Faculty and reconnect with professors in Hungary and Europe to implement bilateral research projects. I believe that with PNTU's potential and the rich system of practice hospitals in HCMC, we are fully capable of producing high-quality international publications. I also cherish the idea of organizing English seminars for Pharmacy students to help them break the language barrier - something I personally struggled with during my years abroad.
PART 5. A MESSAGE TO THE YOUTH
ST: One final question: what advice do you have for Pharmacy students who dream of studying abroad or pursuing scientific research?
Dr. Ha: Do not fear be different. Studying abroad is not just about getting a degree; it is a commitment to changing your mindset. If you have the opportunity, go - challenge yourself in the most demanding environments.
Specifically for the Pharmacy profession, always keep a "warm heart and a cold head". Science requires absolute precision, but our ultimate goal is still human health. Start with the smallest things, like reading a drug insert carefully or diving deep into an ADR (Adverse Drug Reaction) mechanism; those are the foundations for great works in the future.
ST: Thank you, Dr. Pham Le Khanh Ha, for this fascinating and inspiring conversation. We wish you a brilliant journey and much success at the PNTU Faculty of Pharmacy!