Trong bối cảnh hội nhập giáo dục toàn cầu, năng lực nghiên cứu khoa học (NCKH) và khả năng công bố quốc tế đã trở thành thước đo quan trọng cho chất lượng đào tạo, đặc biệt bậc sau đại học. Đối với chuyên ngành Dược lý và Dược lâm sàng, việc bảo đảm chất lượng trong nghiên cứu khoa học không chỉ nằm ở việc hoàn thành đề tài/luận văn/luận án mà còn ở giá trị khoa học, tính ứng dụng lâm sàng và sự nghiêm ngặt về đạo đức nghiên cứu.
1. Các trụ cột của bảo đảm chất lượng trong nghiên cứu chuyên ngành Dược lý - dược lâm sàng
Để một đề tài nghiên cứu đạt chuẩn chất lượng cao, cần hội đủ ba yếu tố cốt lõi:
- Tính mới và tính sáng tạo: Nghiên cứu phải đóng góp thêm kiến thức mới cho lĩnh vực Dược lý - Dược lâm sàng hoặc tối ưu hóa các mô hình thử nghiệm, phác đồ điều trị lâm sàng hiện có, tránh sự trùng lặp và lạc hậu.
- Tính ứng dụng: Kết quả nghiên cứu cần có khả năng chuyển đổi thành các quy trình thử nghiệm, khuyến cáo lâm sàng, giúp cải thiện đánh giá hiệu quả hoặc an toàn của thuốc.
- Đạo đức nghiên cứu y sinh: Việc tuân thủ các nguyên tắc của Hội đồng Đạo đức là bắt buộc. Điều này bao gồm bảo vệ quyền lợi người bệnh, bảo mật dữ liệu và tính trung thực trong báo cáo kết quả.
2. Hướng tới công bố quốc tế
Công bố trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong nước, đặc biệt các tạp chí quốc tế thuộc danh mục ISI/Scopus không chỉ khẳng định vị thế của cơ sở đào tạo mà còn rèn luyện cho học viên tư duy logic, kỹ năng viết bài báo khoa học và khả năng tư duy phản biện. Đây là bước tiến tất yếu để đưa chất lượng đào tạo của ngành Dược Việt Nam tiếp cận với các tiêu chuẩn thế giới.
3. Liên hệ thực tiễn các giải pháp đang triển khai tại Khoa Dược - Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch (PNTU)
Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch có định hướng trở thành cơ sở đào tạo y dược trọng điểm hướng nghiên cứu. Việc thúc đẩy NCKH chuyên ngành Dược lý - Dược lâm sang cần sự chủ động và hỗ trợ từ nhiều phía.
Các giải pháp đang/sẽ triển khai để thúc đẩy năng lực NCKH và công bố quốc tế nói chung và chuyên ngành Dược lý - Dược lâm sàng tại Khoa Dược PNTU:
- Thành lập Câu lạc bộ Nghiên cứu dành cho sinh viên/học viên: Tương tự Câu lạc bộ Nghiên cứu Khoa học và Đổi mới Sáng tạo Trạng Nguyên (PSRIC) - tổ chức sinh viên tại Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, tập trung thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo cấp trường, Khoa Dược định hướng sẽ thành lập Câu lạc bộ Nghiên cứu dành cho sinh viên/học viên của Khoa Dược đóng vai trò hạt nhân để kết nối các giảng viên, sinh viên đại học và học viên sau đại học đã có kinh nghiệm nghiên cứu với những bạn mới bước vào lĩnh vực NCKH. Đây là mô hình "cùng tiến" giúp chuyển giao các năng lực như kỹ năng tìm kiếm tài liệu (PubMed, Cochrane) và sử dụng phần mềm thống kê (Stata, SPSS).
- Tổ chức các Workshop chuyên đề nâng cao năng lực NCKH và Công bố quốc tế: Thường xuyên tổ chức các buổi đào tạo về các chủ đề như tuân thủ đạo đức nghiên cứu y sinh và kỹ năng soạn thảo bản thảo (manuscript) bằng tiếng Anh chuyên ngành.
- Hệ thống cố vấn: Xây dựng mạng lưới cố vấn (monitor) gồm các giảng viên có thành tích NCKH xuất sắc nhận hướng dẫn các bạn sinh viên/học viên để định hướng cho các đề tài luận văn ngay từ giai đoạn ý tưởng, đảm bảo tính khả thi cho việc công bố quốc tế sau này.
Chuyên ngành Dược lý - Dược lâm sàng
- Nâng cao chất lượng chủ đề nghiên cứu: Với hệ thống cơ sở vật chất hiện tại Khoa Dược cũng như phát huy mạng lưới viện - trường, các chủ đề nghiên cứu chuyên ngành Dược lý - Dược lâm sàng sẽ tập trung vào các mô hình thử nghiệm dược lý hiện đại và nghiên cứu dược lâm sang có giá trị ứng dụng cao.
- Tăng cường hợp tác trong và ngoài nước: Phối hợp với các đơn vị đào tạo, bệnh viện, nhà thuốc…trong và ngoài nước (như ĐH Dược Hà Nội, Trường ĐH Grenoble Alpes, Pháp; ĐH Mahidol, Thái Lan) để triển khai các nghiên cứu chuyên ngành dược lý - dược lâm sàng chất lượng cao.
Việc nâng cao năng lực NCKH và công bố quốc tế là nhiệm vụ chiến lược trong bảo đảm chất lượng đào tạo chuyên ngành Dược lý và Dược lâm sàng. Sự kết hợp nhiều chiến lược tổng thể và sự nghiêm túc trong thực thi các tiêu chuẩn đạo đức sẽ tạo nên những giá trị phát triển bền vững cho ngành Dược.
Figure 1. An international article published in a prestigious Q1 Clinical Pharmacy journal resulting from collaboration between the Faculty of Pharmacy - PNTU and Mahidol University, Thailand
Enhancing research capacity and international publication in Pharmacology and Clinical pharmacy education
In the context of global educational integration, scientific research capacity and the ability to publish internationally have become critical indicators of training quality, particularly at the postgraduate level. For the disciplines of Pharmacology and Clinical Pharmacy, ensuring research quality goes beyond simply completing a thesis or dissertation; it also involves the scientific value, clinical applicability, and strict adherence to research ethics.
1. Pillars of quality assurance in Pharmacology and Clinical Pharmacy research
To ensure that a research project meets high-quality standards, three core elements are essential:
- Novelty and innovation
Research should contribute new knowledge to the field of Pharmacology and Clinical Pharmacy or improve existing experimental models and clinical treatment protocols, avoiding duplication and outdated approaches.
- Applicability
Research findings should have the potential to be translated into clinical protocols, treatment recommendations, or drug evaluation frameworks, thereby improving the assessment of drug efficacy and safety.
- Biomedical research ethics
Compliance with Ethics Committee principles is mandatory, including protecting patient rights, ensuring data confidentiality, and maintaining honesty and transparency in reporting research outcomes.
2. Moving toward international publication
Publishing in reputable national journals - and especially in international journals indexed in ISI or Scopus databases - not only strengthens the academic reputation of the training institution but also develops learners’ logical thinking, scientific writing skills, and critical reasoning abilities.
International publication is therefore an essential step toward aligning Vietnamese pharmacy education with global academic standards.
3. Practical strategies implemented at the Faculty of Pharmacy - Pham Ngoc Thach University of Medicine (PNTU)
Pham Ngoc Thach University of Medicine aims to become a research-oriented medical university. Promoting scientific research in Pharmacology and Clinical Pharmacy requires proactive efforts and support from multiple stakeholders.
Initiatives at the Faculty of Pharmacy
- Establishment of a research club for students and trainees
Inspired by the Pham Ngoc Thach Scientific Research and Innovation Club (PSRIC) - a university-level student organization promoting research and innovation - the Faculty of Pharmacy plans to establish its own research club. This club will serve as a hub connecting faculty members, undergraduate students, and postgraduate trainees with research experience to newcomers entering scientific research. The model promotes peer learning and helps transfer essential skills such as literature searching (PubMed, Cochrane) and statistical software usage (Stata, SPSS).
- Workshops to enhance research and international publication skills
Regular training sessions will be organized on topics such as biomedical research ethics compliance and manuscript preparation in academic English.
- Mentorship system
Developing a network of academic mentors consisting of faculty members with strong research achievements who guide students and trainees in shaping research topics from the early conceptual stage, ensuring feasibility for future international publication.
Initiatives within the Pharmacology and Clinical Pharmacy Program
- Improving research topic quality
With existing laboratory infrastructure and a strong hospital-university collaboration network, research topics will focus on modern pharmacological experimental models and clinically relevant clinical pharmacy research with high practical value.
- Strengthening national and international collaboration:
Expanding collaboration with universities, hospitals, and pharmacies both domestically and internationally - such as Hanoi University of Pharmacy, Université Grenoble Alpes (France), and Mahidol University (Thailand) - to conduct high-quality research projects in Pharmacology and Clinical Pharmacy.
Enhancing research capacity and international publication is a strategic mission for ensuring the quality of education in Pharmacology and Clinical Pharmacy. Through the integration of comprehensive strategies and strict adherence to research ethics standards, sustainable academic development can be achieved, contributing significantly to the advancement of the pharmacy profession.