Sáng ngày 03 tháng 3 năm 2026, tại Phòng 308, Cơ sở Hòa Hưng, Khoa Dược - Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã tổ chức thành công buổi sinh hoạt chuyên đề: “Hướng dẫn quy trình kiểm tra dữ liệu năm học 2025 - 2026”. Buổi sinh hoạt có sự tham dự của Ban lãnh đạo Khoa, các giảng viên, nhân viên cùng đông đảo học viên sau đại học và sinh viên đang thực hiện các đề tài nghiên cứu cuối khóa, đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở.
1. Tầm quan trọng của công tác kiểm tra dữ liệu nghiên cứu
Phát biểu khai mạc buổi sinh hoạt, Ban Lãnh đạo Khoa Dược nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Luật số 93/2025/QH15) chính thức được ban hành và triển khai, yêu cầu về chuẩn mực học thuật, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong nghiên cứu ngày càng được đặt ra cao hơn.
Theo đó, công tác kiểm tra và rà soát dữ liệu nghiên cứu giữ vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm tính chính xác, trung thực và độ tin cậy của kết quả khoa học. Buổi sinh hoạt được tổ chức nhằm hướng tới ba trụ cột cốt lõi:
- Nâng cao nhận thức về chuẩn mực đạo đức và liêm chính khoa học trong nghiên cứu.
- Tăng cường năng lực kiểm soát chất lượng và quản lý dữ liệu nghiên cứu.
- Góp phần xây dựng môi trường nghiên cứu minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững.
Hình 1. Thầy PGS. TS. DS. Võ Quang Trung - Trưởng Khoa, phát biểu mở đầu
2. Chuẩn hóa quy trình và công cụ ghi chép
Buổi sinh hoạt tập trung triển khai các văn bản pháp lý và quy trình mới nhất của Khoa Dược nhằm đồng bộ hóa công tác quản lý dữ liệu trong năm học 2025 - 2026.
Quy trình kiểm tra dữ liệu chặt chẽ
Khoa đã trình bày chi tiết các bước từ khâu đăng ký kiểm tra, tiếp nhận dữ liệu thô (raw data) đến khâu đối chiếu với kết quả cuối cùng trong báo cáo. Quy trình này đảm bảo rằng mọi số liệu công bố đều có nguồn gốc rõ ràng và có thể kiểm chứng được bất kỳ lúc nào.
Ban hành “Sổ ghi chép thí nghiệm (Laboratory Notebook)” - Thông báo số 538/TB-KD
Một trong những điểm nhấn của buổi sinh hoạt là việc hướng dẫn thực hiện Thông báo số 538/TB-KD. Sổ ghi chép thí nghiệm được xem là “bằng chứng sống” của quá trình nghiên cứu.
- Mọi diễn biến thí nghiệm, các thay đổi thông số đột xuất hay kết quả sơ khởi đều phải được ghi chép trung thực, liên tục và có chữ ký xác nhận của người hướng dẫn.
- Việc ban hành sổ theo mẫu thống nhất giúp Khoa kiểm soát tốt hơn tính logic và thời gian thực hiện đề tài của các cá nhân.
Danh mục thiết bị trích xuất dữ liệu - Thông báo số 109/TB-KD
Để tăng cường tính minh bạch, Khoa đã ban hành danh mục các thiết bị có chức năng tạo và trích xuất dữ liệu tự động cho năm học 2025 - 2026. Các dữ liệu điện tử này (như file xuất từ máy HPLC, UV-Vis, máy đo độ hòa tan...) được yêu cầu lưu trữ nguyên bản để phục vụ công tác hậu kiểm, tránh tình trạng can thiệp thủ công vào kết quả.
3. Đối tượng áp dụng và trách nhiệm của các bên
Quy trình kiểm tra dữ liệu năm học này được áp dụng rộng rãi cho tất cả các đối tượng tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học tại Khoa:
- Sinh viên đại học: Thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề tốt nghiệp.
- Học viên sau đại học: Thực hiện luận văn Thạc sĩ, luận văn Chuyên khoa II và luận án Tiến sĩ.
- Giảng viên, nhân viên: Thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở hoặc các đề tài được nghiệm thu tại Khoa Dược.
- Các đối tượng khác: Các cá nhân ngoài Khoa hoặc các dự án liên kết có nhu cầu và đăng ký kiểm tra dữ liệu.
4. Thảo luận
Phần thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi từ các bạn sinh viên và học viên sau đại học xoay quanh việc lưu trữ các file dữ liệu lớn, cách xử lý khi thiết bị gặp sự cố kỹ thuật làm mất dữ liệu thô, và quy định về tính bảo mật của các số liệu nghiên cứu.
Các chuyên gia của Khoa đã giải đáp thỏa đáng, đồng thời lưu ý các nhà nghiên cứu trẻ rằng: "Sai sót trong thí nghiệm là điều có thể xảy ra và có thể làm lại, nhưng sai lệch trong đạo đức nghề nghiệp là điều không thể chấp nhận."