1. Cơ sở
pháp lý và Mục tiêu chiến lược
Quyết định số
1309/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đưa nội dung quyền con người vào chương trình giáo
dục trong hệ thống giáo dục quốc dân”. Mục tiêu cốt lõi của đề án đối với bậc đại
học là trang bị cho sinh viên hệ thống tri thức khoa học, khách quan về quyền
con người, từ đó hình thành thái độ tôn trọng, kỹ năng bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp của bản thân cũng như cộng đồng. Đây không chỉ là việc truyền thụ kiến
thức pháp luật đơn thuần mà còn là quá trình giáo dục nhân cách, ý thức trách
nhiệm công dân trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
2. Nội
dung khoa học của Tài liệu giáo dục quyền con người
Tài liệu giáo dục
quyền con người cấp đại học được Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn và hướng
dẫn (theo Công văn số 8435/BGDĐT-GDĐH) tập trung vào các khối kiến thức trọng
tâm sau:
Lý luận
cơ bản về quyền con người: Cung cấp định nghĩa, đặc điểm, bản chất và lịch sử phát
triển của quyền con người qua các thời kỳ. Hệ thống hóa các giá trị phổ quát về
phẩm giá, tự do và bình đẳng.
- Luật pháp quốc tế
về quyền con người: Giới thiệu các văn kiện quốc tế quan trọng như Hiến
chương Liên hợp quốc, Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền (UDHR), Công ước quốc tế
về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR), Công ước quốc tế về các quyền kinh tế,
xã hội và văn hóa (ICESCR) cùng các công ước chuyên biệt khác mà Việt Nam là
thành viên.
- Chính sách, pháp
luật Việt Nam: Phân tích sâu sắc quan điểm của Đảng và Nhà nước; các
quy định của Hiến pháp năm 2013 và hệ thống pháp luật hiện hành về quyền con
người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Điều này giúp sinh viên nhận diện
rõ cơ chế bảo đảm và bảo vệ quyền trong điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.
3.
Phương thức triển khai và Tính hệ thống
Việc triển khai
giáo dục quyền con người được yêu cầu thực hiện một cách khoa học, linh hoạt
nhưng vẫn đảm bảo tính thống nhất:
- Tích hợp và lồng
ghép: Đối với các trường đại học không chuyên luật, nội dung
quyền con người được tích hợp vào các môn học khoa học chính trị (như Pháp luật
đại cương, Tư tưởng Hồ Chí Minh) hoặc các môn chuyên ngành phù hợp. Đối với các
khối ngành chuyên luật, quyền con người được giảng dạy như một môn học độc lập
hoặc chuyên sâu.
- Kết hợp lý luận
và thực hành: Tài liệu hướng dẫn nhấn mạnh việc đổi mới phương pháp giảng
dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm. Sinh viên được khuyến khích tham
gia các diễn đàn, thảo luận tình huống thực tế để phát triển kỹ năng phân tích,
nhận diện và đấu tranh với các hành vi vi phạm quyền con người.
- Tính kế thừa và
phù hợp: Chương trình đào tạo đại học kế thừa nền tảng giáo dục từ
các cấp học phổ thông nhưng được nâng cao về tư duy phản biện và khả năng vận dụng
luật pháp vào thực tiễn nghề nghiệp sau này.
4. Ý
nghĩa và Tầm ảnh hưởng
Sự ra đời của bộ
tài liệu và hướng dẫn triển khai đồng bộ từ Bộ Giáo dục và Đào tạo giúp tạo ra
một môi trường học thuật chuyên nghiệp, ngăn ngừa sự lệch lạc trong nhận thức về
nhân quyền. Việc giáo dục quyền con người ở bậc đại học đóng vai trò then chốt
trong việc xây dựng đội ngũ tri thức có tư duy hiện đại, thượng tôn pháp luật,
góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
"của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân".
Tóm lại, việc
triển khai Quyết định 1309/QĐ-TTg là minh chứng cho nỗ lực của Việt Nam trong
việc nội luật hóa các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời khẳng định giáo dục là công
cụ hữu hiệu nhất để thúc đẩy và bảo vệ quyền con người một cách bền vững.
Nội dung tài liệu giáo dục
về quyền con người giảng dạy trong các chương trình đào tạo trình độ đại học
Link: https://moet.gov.vn/thong-ke/giao-duc-dai-hoc/huong-dan-trien-khai-giao-duc-quyen-con-nguoi-trong-chuong-trinh-dao-tao-dai-hoc.html?categoryId=101914865