Trong bối cảnh hệ thống y tế hiện đại đang hướng tới sự minh bạch, tối ưu hóa nguồn lực và đảm bảo quyền lợi cho người bệnh, năng lực quản trị cung ứng thuốc không còn là một kỹ năng phụ trợ mà đã trở thành yêu cầu cốt lõi của người Dược sĩ. Vừa qua, sinh viên Dược khóa 2022, Khoa Dược, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã hoàn thành chặng đường 30 giờ học tập đầy thử thách nhưng cũng đầy giá trị của học phần Quản lý kinh tế dược 2 (Học kỳ II, năm học 2025-2026) do Bộ môn Quản lý - Kinh tế Dược giảng dạy.
Học phần này không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết thuần túy mà còn là một cuộc "tập dượt" quan trọng, chuẩn bị cho các Dược sĩ tương lai những hành trang vững chắc nhất về quy trình cung ứng thuốc và trang thiết bị y tế trong hệ thống y tế công và tư.
Giải mã “Xương sống” của học phần: Đấu thầu thuốc và thiết bị y tế
Nội dung trọng tâm của Quản lý kinh tế dược 2 tập trung vào quy trình đấu thầu - công cụ quản lý nhà nước quan trọng nhất để đảm bảo thuốc được cung ứng đầy đủ, chất lượng với giá cả hợp lý. Sinh viên đã được dẫn dắt qua những khối kiến thức lớn nhưng vô cùng hệ thống:
- Nền tảng pháp lý vững chắc: Đây là phần “nền tảng” nhất nhưng lại là quan trọng nhất. Sinh viên được cập nhật các quy định mới nhất từ Luật Đấu thầu hiện hành, cùng hệ thống các Thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế về đấu thầu thuốc hóa dược, vắc-xin, sinh phẩm, dược liệu và vị thuốc cổ truyền. Việc nắm vững hành lang pháp lý giúp người Dược sĩ tương lai làm việc đúng quy định, tránh các rủi ro pháp lý trong hoạt động mua sắm công.
- Quy trình nghiệp vụ thực tế: các giai đoạn của một chu trình đấu thầu đã được bóc tách chi tiết:
+ Chuẩn bị: Từ việc xác định nhu cầu thực tế của cơ sở y tế đến kỹ thuật phân chia gói thầu và lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu.
+ Tổ chức: Cách thức phát hành Hồ sơ mời thầu (HSMT) và tiếp nhận Hồ sơ dự thầu (HSDT) một cách bài bản.
+ Đánh giá: Đây là giai đoạn kịch tính nhất, sinh viên được học cách mở thầu, chấm thầu dựa trên sự cân bằng giữa tiêu chuẩn kỹ thuật (chất lượng thuốc) và giá thành.
+ Kết quả: Quy trình phê duyệt và công khai minh bạch kết quả lựa chọn nhà thầu.
+ Hợp đồng: Giai đoạn hậu đấu thầu với việc ký kết và thực hiện hợp đồng mua sắm thực tế.
+ Sự thích ứng với công nghệ số: Điểm sáng của năm học này là nội dung Đấu thầu qua mạng. Sinh viên được hướng dẫn quy trình thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia - xu hướng bắt buộc trong kỷ nguyên chuyển đổi số y tế, giúp giảm thiểu tiêu cực và tăng cường hiệu quả quản lý.
+ Phân quyền và trách nhiệm: Học phần quy định rõ vai trò, trách nhiệm của các bên liên quan từ Hội đồng thầu, chủ đầu tư đến nhà thầu, xây dựng tư duy về tính trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp trong kinh tế dược.
Chinh phục rào cản: Chia sẻ từ những "người trong cuộc"
Với thời lượng 02 tín chỉ (30 giờ), học phần Quản lý kinh tế dược 2 thực sự là một "ngọn núi" đối với sinh viên Dược khóa 2022. Những ngày đầu, không ít bạn cảm thấy choáng ngợp trước những thuật ngữ pháp lý phức tạp và các con số tính toán trong lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Việc học về Đấu thầu thuốc và Trang thiết bị y tế thường được sinh viên ví như việc chinh phục một "ngọn núi" trong khối kiến thức Quản lý Kinh tế Dược. Dưới đây là những khó khăn mà các bạn sinh viên lớp Dược 2022 chia sẻ:
"Ma trận" văn bản pháp luật và sự thay đổi liên tục - Khó khăn lớn nhất chính là khối lượng văn bản quy phạm pháp luật cực kỳ đồ sộ. Chúng em không chỉ học Luật Đấu thầu mà còn phải nắm vững hàng loạt Nghị định, Thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Đặc biệt, các quy định này thường xuyên được cập nhật, bổ sung để phù hợp với thực tiễn, đòi hỏi người học phải có kỹ năng tra cứu tốt và tinh thần cập nhật không ngừng để tránh tình trạng "kiến thức vừa học đã lỗi thời".
“Một số thuật ngữ chuyên ngành còn mới lạ và trừu tượng - Khác với những môn học về dược lý hay bào chế có thể quan sát trực quan, đấu thầu mang tính hành chính - pháp lý cao. Các khái niệm như: E-HSDT (Hồ sơ dự thầu qua mạng), phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá, đảm bảo dự thầu, hay tính hợp lệ của gói thầu... ban đầu thường gây cảm giác khô khan, khó tiếp thu. Việc chuyển đổi từ tư duy khoa học tự nhiên (chính xác tuyệt đối) sang tư duy quản lý (linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật) là một thách thức không nhỏ.”
“Áp lực về tính chính xác và trách nhiệm pháp lý - Trong đấu thầu, một sai sót nhỏ trong việc lập hồ sơ hoặc đánh giá tiêu chuẩn kỹ thuật cũng có thể dẫn đến việc gói thầu bị hủy, gây gián đoạn chuỗi cung ứng thuốc cho bệnh nhân. Khi học các tình huống thực tế, sinh viên thường cảm thấy áp lực khi hiểu rằng mỗi con số, mỗi dấu tích đánh giá đều gắn liền với trách nhiệm pháp lý và đạo đức nghề nghiệp. Điều này đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn trọng đến mức tối đa.”
Khó khăn lớn nhất chính là việc áp dụng lý thuyết vào các tình huống mô phỏng thực tế. Tuy nhiên, chính những "biến số" không ngờ tới trong các bài tập tình huống đã giúp sinh viên rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề, tinh thần làm việc nhóm và kỹ năng đàm phán - những kỹ năng mà không trang sách nào có thể truyền tải hết.
Giá trị thực tiễn: Hành trang cho tương lai
Ý nghĩa của Quản lý kinh tế dược 2 vượt xa khỏi điểm số trên bảng điểm. Đây là cầu nối trực tiếp đưa sinh viên từ giảng đường đến với thực tế tại các khoa Dược bệnh viện, các công ty phân phối thuốc và các cơ quan quản lý nhà nước.
Việc hiểu rõ các hình thức đấu thầu (rộng rãi, hạn chế, chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh) giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện về bức tranh thị trường Dược phẩm Việt Nam. Những kiến thức này chính là "vũ khí" sắc bén giúp các bạn tự tin khi bước vào học phần thực hành nghề nghiệp sắp tới tại các cơ sở y tế và doanh nghiệp Dược.
Thông điệp và định hướng tương lai
Học phần kết thúc, nhưng hành trình vận dụng kiến thức mới chỉ bắt đầu. Khoa Dược khẳng định rằng: Đấu thầu thuốc, trang thiết bị y tế chính là một trong những mảnh ghép quan trọng nhất để hoàn thiện chân dung của một Dược sĩ hiện đại - một người vừa am tường về khoa học sự sống, vừa thông thái về quản trị kinh tế.
Gửi các bạn sinh viên Dược khóa 2022: Hành trình phía trước với các học phần thực hành nghề nghiệp sẽ còn nhiều thách thức và thực tế sinh động hơn nữa. Những quy trình, những thông tư và những kế hoạch đấu thầu mà các bạn đã dày công nghiên cứu trong học kỳ này chính là nền tảng để các bạn không bị bỡ ngỡ khi đối mặt với các tình huống cung ứng thuốc tại thực địa.
Hãy mang theo tinh thần liêm chính, kỷ luật và tư duy logic mà học phần này đã hun đúc để bước vào giai đoạn thực hành nghề nghiệp sắp tới. Chúc các bạn luôn giữ vững ngọn lửa đam mê, không ngừng cập nhật các quy định mới để trở thành những người giữ nhịp cho chuỗi cung ứng thuốc, đảm bảo mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận với những sản phẩm y tế chất lượng nhất.
"Kiến thức về đấu thầu là công cụ, nhưng tâm thế của người Dược sĩ mới là kim chỉ nam cho sự phát triển bền vững của ngành."
📍 Khoa Dược - Nơi tri thức y dược giao thoa cùng quản trị tương lai.
------------------------------------------------------------------------------------------
PHARMACEUTICAL ECONOMICS MANAGEMENT 2 COURSE SUMMARY: CULTIVATING STRATEGIC THINKING IN DRUG SUPPLY AND TENDERING
In the context of a modern healthcare system aiming for transparency, resource optimization, and the protection of patient rights, pharmaceutical supply management is no longer a peripheral skill but a core requirement for any Pharmacist. Recently, the Class of 2022 students at the Faculty of Pharmacy, Pham Ngoc Thach University of Medicine (PNTU), completed a challenging yet valuable 30-hour journey in the Pharmaceutical Economics Management 2 course (Semester II, Academic Year 2025-2026), taught by the Department of Economics and Administrative Pharmacy.
This course provided more than just theoretical knowledge; it served as a vital “rehearsal”, equipping future Pharmacists with the most solid foundations regarding the procurement of drugs and medical equipment within both public and private healthcare systems.
Decoding the “Backbone” of the Course: Drug and Medical Equipment Tendering
The central theme of Pharmaceutical Economics Management 2 focuses on the tendering process - the most critical state management tool to ensure that drugs are supplied adequately and with high quality at reasonable prices. Students were guided through a vast yet highly logical body of knowledge:
- A Solid Legal Foundation: This is the most fundamental yet crucial component. Students were updated on the latest regulations from the current Law on Bidding, along with circulars from the Ministry of Health regarding the procurement of pharmaceutical drugs, vaccines, biologicals, herbal ingredients, and traditional medicines. Mastering this legal framework helps future Pharmacists operate within regulations, avoiding legal risks in public procurement activities.
- Practical operational procedures: The stages of a bidding cycle were analyzed in detail:
+ Preparation: From identifying the actual needs of a healthcare facility to the techniques of dividing bid packages and establishing a contractor selection plan.
+ Organization: How to professionally issue Bidding Documents (HSMT) and receive Bids (HSDT).
+ Evaluation: The most intense stage, where students learned how to open and evaluate bids based on the balance between technical standards (drug quality) and cost.
+ Results: The process of approving and transparently announcing the selection of the winning contractor.
+ Contracting: The post-bidding phase involving the signing and execution of the procurement contract.
- Adaptation to digital technology: A highlight this year was E-tendering. Students were instructed on how to perform procedures on the National E-Procurement System - an essential trend in the era of digital healthcare transformation that helps minimize negativity and enhance management efficiency.
- Authority and responsibility: The course clearly defines the roles and responsibilities of all parties involved, from the Tendering Council and the investor to the contractors, fostering a mindset of accountability and professional ethics in pharmaceutical economics.
Overcoming barriers: Insights from “The Insiders”
With a duration of 02 credits (30 hours), Pharmaceutical Economics Management 2 was truly a "mountain" to climb for the Class of 2022. In the early days, many students felt overwhelmed by complex legal terminology and the calculations required for contractor selection plans. The students shared several key challenges:
- The “Matrix” of legal documents and constant changes: The sheer volume of legal documents is massive. Students must master not only the Law on Bidding but also various Decrees and Circulars. These regulations are frequently updated to fit reality, requiring students to have professional research skills and a spirit of continuous learning to avoid "obsolete knowledge."
- Dryness and abstraction of specialized terms: Unlike clinical or formulation subjects which are visually observable, tendering is highly administrative and legal. Concepts like E-HSDT, the combined technical and price method, bid security, or bid validity initially felt dry and difficult to grasp. Transitioning from a natural science mindset (absolute precision) to a management mindset (flexibility within a legal framework) was a significant challenge.
- Pressure of accuracy and legal liability: In tendering, a minor error in documentation or technical evaluation can lead to a cancelled bid, disrupting the drug supply chain for patients. Through case studies, students felt the weight of responsibility, understanding that every figure and evaluation mark is tied to legal liability and professional ethics.
The greatest difficulty lay in applying theory to simulated real-world situations. However, these unexpected “variables” helped students hone their problem-solving, teamwork, and negotiation skills - skills that no textbook can fully convey.
Practical value: Equipment for the future
The significance of this course extends far beyond grades. It is a direct bridge from the lecture hall to the reality of hospital pharmacy departments, distribution companies, and state management agencies.
Understanding various bidding forms (open, restricted, direct appointment, direct procurement, competitive bidding) provides students with a comprehensive view of the Vietnamese pharmaceutical market. This knowledge is a sharp "weapon," giving them the confidence to enter their upcoming professional internships at healthcare facilities and pharmaceutical enterprises.
Message and future orientation
The course has ended, but the journey of applying this knowledge has just begun. The Faculty of Pharmacy affirms that drug and medical equipment tendering is a vital piece in completing the portrait of a modern Pharmacist - one who is both an expert in life sciences and wise in economic management.
To the Pharmacy Class of 2022: The journey ahead with professional internships will bring even more challenges and vivid realities. The procedures, circulars, and bidding plans you studied so diligently this semester are the foundation that will keep you from being overwhelmed when facing supply chain situations in the field.
Carry with you the spirit of integrity, discipline, and logical thinking fostered by this course. Keep your passion alive and stay updated with new regulations to become the “rhythm keepers” of the drug supply chain, ensuring that every citizen has access to the highest quality medical products.
"Knowledge of tendering is the tool, but the mindset of the Pharmacist is the compass for the sustainable development of the industry."
📍Faculty of Pharmacy - Where pharmaceutical expertise meets the management of the future.